zaawansowane szukanie

Artykuł - Ministrze finansów: zinterpretuj ulgę meldunkową

Ministrze finansów: zinterpretuj ulgę meldunkową
  •  Osoby sprzedające nieruchomość mogą uniknąć PIT, korzystając z ulgi meldunkowej
  •  Organy podatkowe nie potrafią wydać jednolitej interpretacji, od kiedy liczyć meldunek
  •  Podatnicy czekają na rozstrzygającą interpretację ministra finansów w tej sprawie

Podatnik, który zamierza sprzedać dom lub mieszkanie, nie zawsze będzie musiał zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych od takiej transakcji. Jeśli zamelduje się w zbywanej nieruchomości na co najmniej 12 miesięcy przed jej sprzedażą, będzie z podatku zwolniony. Jednak tu pojawia się problem - od kiedy liczyć meldunek, od faktycznego zameldowania czy od momentu nabycia nieruchomości? Odpowiedź na to pytanie jest kluczowa zwłaszcza dla podatników, którzy np. od urodzenia są zameldowani w mieszkaniu lub domu, a dopiero po 1 stycznia 2007 r. (od tego dnia obowiązuje ulga meldunkowa) stali się właścicielami nieruchomości.

Fiskus nie potrafi udzielić jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Jedne urzędy, np. Izba Skarbowa w Szczecinie, uważają, że meldunek należy liczyć od faktycznego zameldowania, a już Izba Skarbowa w Warszawie, że od nabycia nieruchomości. W takiej sytuacji podatnik nadal jest zdezorientowany.

Sięgnijmy więc do orzecznictwa sądowego. I tu pojawia się nadzieja dla podatników. Są już przynajmniej trzy wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych - dwa WSA w Warszawie i jeden WSA w Szczecinie - w których sądy stwierdzają, że ważny jest fakt zameldowania (data zameldowania się pod określonym adresem), a nie data nabycia nieruchomości.

A co ma do powiedzenia Ministerstwo Finansów? Na razie niewiele. Mimo ogromnego zainteresowania ulgą meldunkową ze strony podatników, a także rozbieżności interpretacyjnych wśród podległych organów podatkowych, resort finansów milczy. Do tej pory jedyna interpretacja ministerialna w tym zakresie to odpowiedź na interpelację poselską, w której wiceminister Jacek Dominik skłania się ku wykładni niekorzystnej dla osób sprzedających nieruchomości. Jego zdaniem meldunek trzeba liczyć od momentu nabycia nieruchomości. Jednak odpowiedź na interpelację poselską nie jest interpretacją wiążącą ani organy podatkowe, ani podatników. Apelujemy więc do ministra finansów, aby w końcu wydał ogólne wyjaśnienie w tej sprawie. Tego oczekują podatnicy. Co więcej, ministra zobowiązują do tego również przepisy Ordynacji podatkowej.

- Zbliża się 30 kwietnia, czyli dzień, w którym najpóźniej trzeba rozliczyć sprzedaż nieruchomości. Ja nadal nie wiem, jak mam postąpić - mogę skorzystać z ulgi meldunkowej czy nie. Minister finansów powinien w końcu zająć jakieś stanowisko w tej sprawie. Wizja uzyskania interpretacji w indywidualnej sprawie, a także perspektywa wygrania w sądzie na drodze odwoławczej, to pozytywne informacje, ale na to potrzeba czasu i pieniędzy - skarży się czytelniczka w liście do redakcji GP. Takie listy trafiają do nas co dzień.

Zarówno brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o PIT, jak i przepisów przejściowych do ustawy wprowadzającej ulgę meldunkową nie potwierdzają interpretacji dokonywanej przez niektóre organy podatkowe.

Przepisy są jasne

Elżbieta Mucha, była wiceminister finansów, podkreśla, że istotną rolę co do zakresu i sposobu interpretacji przepisów podatkowych dokonywanej przez organy podatkowe odgrywa orzecznictwo sądów administracyjnych. Kierunek tego orzecznictwa określa również dopuszczalne granice interpretacji przepisów dokonywanej przez organy podatkowe.

- Jeśli w kilku przypadkach WSA już orzekł, że przesłanką uprawniającą do skorzystania z ulgi meldunkowej jest data faktycznego zameldowania, to w kolejnych orzeczeniach izby skarbowe powinny to uwzględniać - twierdzi Elżbieta Mucha.

Jej zdaniem, jeśli mimo tego orzecznictwa, na indywidualne zapytania, nadal wydawane są odmienne rozstrzygnięcia przez organy podatkowe, to jedynym wyjściem jest działanie ministra finansów poprzez ogólną interpretację, którą minister powinien niezwłocznie wydać.

Milczący minister

Jak dotychczas Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską nr 6640 z 14 marca 2007 r. udzieliło informacji, że jednym z warunków korzystania z ulgi meldunkowej jest konieczność zameldowania się w zbywanym lokalu przez minimum 12 miesięcy od daty nabycia. Okres ten, zdaniem resortu, może być jednak liczony dopiero od 1 stycznia 2007 r., kiedy to zaczęły obowiązywać przepisy o uldze meldunkowej.

- Pogląd ten powielają niestety organy podatkowe. Tymczasem mamy już trzy orzeczenia WSA informujące, że tego warunku po prostu nie ma i wystarczy fakt zameldowania przez 12 miesięcy przed datą zbycia. Podatnicy w takiej sytuacji powinni składać wnioski o interpretacje podatkowe w indywidualnych sprawach - radzi Paweł Małecki, doradca podatkowy w Kancelarii Doradztwa Podatkowego PAMA.

Dodaje, że w przypadku niekorzystnej interpretacji w sprawie indywidualnej należy kierować skargę do WSA.

- Może po kolejnych wyrokach MF wreszcie się obudzi i zmieni swoje poglądy, wydając ogólną interpretację prawa zgodną z orzecznictwem sądów administracyjnych - konkluduje Paweł Małecki.

Indywidualna sprawa

Przepisy ustawy o PIT umożliwiają zwolnienie z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości, m.in. w sytuacji, gdy podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu mieszkalnym na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia.

Rafał Garbarz, menedżer w dziale doradztwa podatkowego Ernst & Young, uważa, że regulacje dotyczące zwolnienia nie precyzują wyraźnie, czy aby z niego skorzystać, okres zameldowania powinien być liczony od dnia nabycia nieruchomości, czy też istnieje możliwość uwzględnienia okresu, kiedy podatnik był zameldowany, ale nie dysponował prawem własności do nieruchomości. Dlatego też pojawiają się odmienne interpretacje organów podatkowych.

- W celu zabezpieczenia się przed niekorzystnym stanowiskiem organów podatkowych warto wystąpić z wnioskiem o interpretację przepisów podatkowych. Ponieważ jednak proces związany w uzyskaniem interpretacji jest długotrwały, wskazane byłoby podjęcie odpowiednich kroków jeszcze na etapie planowania transakcji. Taka procedura pozwoli na zabezpieczenie pozycji podatnika w ewentualnym sporze z urzędem skarbowym. W razie otrzymania negatywnego stanowiska będzie istniała możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego - radzi Rafał Garbarz.

Ignorować fiskusa

Mariusz Mincewicz, doradca podatkowy w Polaudit, podkreśla, że podatnicy, którzy otrzymali niekorzystne dla siebie interpretacje od swoich urzędów skarbowych, nie powinni się do nich stosować, a ci, którzy już się zastosowali, mają prawo żądać zwrotu zapłaconego podatku, składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

- Obecnie wydawane przez dyrektorów izb skarbowych decyzje najczęściej uchylają błędne interpretacje wydane wcześniej w niższej instancji, czyli przez urzędy skarbowe. To samo robią sądy administracyjne, podtrzymując korzystną dla podatników wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o PIT. Wydaje się więc, że sprawa zwolnienia z podatku, dochodów ze zbycia nieruchomości, w której podatnik był zameldowany przez okres co najmniej 12 miesięcy przed sprzedażą, jest już rozstrzygnięta - przekonuje Mariusz Mincewicz.

Jego zdaniem, ze względu na zamieszanie, jakie wprowadziły wśród podatników wcześniejsze interpretacje urzędów skarbowych, Ministerstwo Finansów powinno dać jasny sygnał o zmianie podejścia do stosowania ulgi meldunkowej.

- Mogłoby to nie tylko uspokoić podatników planujących sprzedaż mieszkania, ale i odciążyć izby skarbowe od wniosków o wiążące interpretacje w tej sprawie - podsumowuje Mariusz Mincewicz.

POSTULUJEMY

Minister finansów powinien jak najszybciej wydać ogólną interpretację podatkową, w której wyjaśni, od kiedy należy liczyć zameldowanie przy uldze meldunkowej - czy od faktycznego zameldowania, czy od nabycia nieruchomości.

19 proc. wynosi podatek dochodowy od osób fizycznych przy sprzedaży nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami. Płacony jest od uzyskanego z takiej transakcji dochodu

ROZBIEŻNOŚCI INTERPRETACYJNE

STANOWISKO ORGANÓW PODATKOWYCH

■  Interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 19 grudnia 2007 r. (nr IPPB2/415-247/07-2/AS):

Okres zameldowania powinien być liczony od daty nabycia nieruchomości na własność, a nie od faktycznego zameldowania. W rozpatrywanym przypadku podatniczka wraz z mężem we wrześniu 1993 r. otrzymała przydział mieszkania na warunkach własnościowych. Od tego czasu podatniczka w tym mieszkaniu była zameldowana na pobyt stały. W 2002 roku małżonkowie rozwiedli się. Natomiast w marcu 2007 r. postanowieniem sądu nastąpił podział majątku, w wyniku którego podatniczce przyznano prawo do lokalu. Jednocześnie obciążono ją spłatą połowy wartości mieszkania na rzecz byłego męża. Podatniczka musiała sprzedać mieszkanie, aby spłacić męża. Przy tej transakcji chciała skorzystać z ulgi meldunkowej, uznając, że meldunek powinna liczyć od 1993 roku. Poglądu podatniczki nie podzieliła Izba Skarbowa w Warszawie.

Zdaniem izby w takiej części dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości, które nastąpiło w 2007 roku, podlega 19-proc. PIT. Zameldowanie podatniczki na pobyt stały w sprzedawanym mieszkaniu od 1993 roku, tj. przed dniem nabycia udziału w lokalu w wyniku podziału majątku, pozostaje bez znaczenia dla zastosowania ulgi.

■  Interpretacja Izby Skarbowej w Szczecinie z 15 października 2007 r. (nr DPB-2.35-416003-19/07):

Z ulgi meldunkowej można skorzystać nawet w sytuacji, gdy ktoś nie był właścicielem mieszkania, ale był w nim zameldowany przez co najmniej 12 miesięcy przed datą zbycia. Nie trzeba już liczyć 12 miesięcy od daty nabycia nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie podatnik mieszkał z rodzicami w mieszkaniu od 1979 roku i był w nim zameldowany. Rodzice chcieli przekształcić spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a następnie dokonać darowizny tego prawa na rzecz syna. Podatnik po otrzymaniu praw do lokalu chce go sprzedać. Zainteresowany skorzystaniem z ulgi meldunkowej wystąpił do Urzędu Skarbowego w Świnoujściu o wydanie interpretacji podatkowej, od kiedy należy liczyć okres zameldowania - od faktycznego meldunku czy od nabycia nieruchomości. Urząd uznał, że od nabycia nieruchomości. Podatnik odwołał się do Izby Skarbowej w Szczecinie, która podtrzymała stanowisko urzędu. W związku z tym podatnik postanowił wejść na drogę sądową i złożył skargę do WSA w Szczecinie. W tym momencie - prawdopodobnie z obawy przed uchyleniem decyzji przez sąd - Izba Skarbowa w Szczecinie uchyliła swoją poprzednią decyzję. Do podatnika przesłała nową, stwierdzając, że meldunek należy liczyć od momentu zameldowania, a nie nabycia nieruchomości.

STANOWISKO SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH

■  Wyrok WSA w Warszawie z 23 stycznia 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 2015/07); wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 1387/07); wyrok WSA w Szczecinie z 18 lipca 2007 r. (sygn. akt I SA/Sz 330/07):

Okres zameldowania należy liczyć od rzeczywistego zameldowania, a nie od dnia nabycia nieruchomości. Ulga meldunkowa dotyczy uzyskanego przychodu ze zbycia określonych nieruchomości i innych praw majątkowych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) po 31 grudnia 2006 r. Sądy podkreślały, że żaden przepis nie określa, że termin należy liczyć od dnia nabycia lokalu lub od 1 stycznia 2007 r.

GP radzi

Czy ważna jest długość zameldowania

Podatniczka otrzymała w spadku po ciotce mieszkanie w czerwcu 2007 r. Jednak była zameldowana w nim jeszcze przed jego nabyciem, tj. od czerwca 2006 r. Zamierza je sprzedać. Czy może to zrobić, nie płacąc podatku?

Tak Sprzedaż mieszkania bez podatku, a tym samym skorzystanie z ulgi meldunkowej, może nastąpić dopiero po upływie 12-miesięcznego okresu zameldowania. Organy podatkowe mogą nakazać liczyć ten okres od czerwca 2007 r., czyli od nabycia nieruchomości. Sprzedaż bez PIT nastąpi więc w lipcu 2008 r. Według orzecznictwa sądowego ulga będzie przysługiwała podatniczce po upływie 12 miesięcy od momentu faktycznego zameldowania, czyli od czerwca 2006 r. Transakcja bez podatku byłaby możliwa do przeprowadzenia już w lipcu 2007 r.

Czy po upływie roku można skorzystać z ulgi

Podatniczka otrzymała w spadku po ciotce mieszkanie w czerwcu 2007 r. Zamierza je sprzedać po roku. Czy może skorzystać z ulgi meldunkowej?

Tak Podatniczka, sprzedając mieszkanie, jeśli chciałaby skorzystać z ulgi meldunkowej, musiałaby po jego otrzymaniu (czerwiec 2007 r.) zameldować się w nim na pobyt stały na okres minimum 12 miesięcy. Po upływie 12 miesięcy sprzedaż mieszkania nie będzie podlegała opodatkowaniu PIT. Aby z ulgi skorzystać, podatniczka będzie musiała w ciągu 14 dni od momentu sprzedaży mieszkania złożyć w urzędzie skarbowym oświadczenie, że przysługuje jej prawo do skorzystania z ulgi meldunkowej. Do oświadczenia tego może dołączyć zaświadczenie potwierdzające fakt zameldowania.

Ewa Matyszewska

 

Podstawa prawna

■  Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

■  Ustawa z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588).

dodano: 16.05.2008

Boks na informacje
Boks na informacje

Katalog Firm | Materiały edukacyjne | Prace naukowe

Copyright © 2008